سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
538
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
محترم امروهه بود . وى عالم علوم دين و اجازهيافتهء سيد العلماء ممتاز العلماء و مفتى محمد عباس بود . به حج و زيارت نيز مشرّف شد ، علم طبابت آموخت و بعلاوه امامت جمعه و جماعت را نيز برعهده داشت ، در زهد و تقوا ضرب المثل شده بود . وى در تاريخ 9 رجب 1319 ه ق درگذشت . مولانا سيد اولاد حسين ، ( درگذشته به سال 1338 ه ق ) از فرزندان اوست . تأليفات او عبارتند از : نظائر الايمان فى فصول الاذان ؛ رسالهء خلافت و رسالهاى در جواب سؤالات تراب على . محمد حسن بن سيد حسين لكنهوى 1266 ه ق / 1850 م 1328 ه ق / 1910 م مولانا حكيم سيد محمد حسن برادر ارشد محقق هندى مولانا محمد حسين بود و در سال 1266 ه ق در لكنهو به دنيا آمد . ابتدا در نزد پدرش و سپس در نزد استادان بزرگ مانند ملك العلماء بنده حسن تحصيلات خود را به پايان رساند . او فردى با ذكاوت ، حساس و زودرنج بود . در علوم معقول و طب مهارت پيدا كرد و بعد از پايان تحصيلات به زادگاه خود سنبلهيره رفت . علماى سنى مذهب نيز مانند شيعيان از معتقدان او بودند . مناظرهاى بين مولوى بهادر على شاه جلالپور جتان و مولوى محمد قاسم برگزار شد . وقتى مولانا محمد حسن شروع به سخن گفتن كرد ، مولوى قاسم به علم او ايمان آورد و از مناظره كردن سرباز زد . مولانا محمد حسن در روز چهارشنبه 29 جمادى الاولى 1328 ه ق درگذشت و در سنبلهيره به خاك سپرده شد . نواب جعفر عليخان مادّه تاريخ وفات او را به نظم درآورده است : حكيم لكنهوى و فلسفى و معقولى * فداى چارده معصوم و صاحب تقوا فقيه گوشهنشين آل صاحب لولاك * محبّ خاص محمد حسن شد از دنيا ( 1328 ه ق ) محمد حسن قاضى 1277 ه ق / 1860 م 1354 ه ق / 1935 م مولانا قاضى محمد حسن از اهالى ديره غازى خان و بزرگوارى بسيار عالم و فاضل بود ، وى